Identify and Analyze the Importance of Key Factors in Employees' Ethical Behavior by Applying Fuzzy SWARA Approach

Document Type : Original Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Business Administration, Faculty of Business and Economics, Persian Gulf University, Bushehr, Iran

2 MSc Student, Industrial Management, Faculty of Business and Economics, Persian Gulf University, Bushehr, Iran

Abstract

Nowadays, it is highly required to pay close attention to the ethics in analyzing the behavior of organizations' staff. The staff's ethical behavior is seen as the external symbol of organizations which in turn, is the sum of various ethical values appeared in the organization. So, the present study aims at identifying and analyzing the key factors of organizational ethics using the fuzzy SWARA approach. This study is applied in terms of objective and qualitative – quantitative in terms of methodology. The population includes the experts in the field of human resources. The 14 sample is selected objectively and the researcher-made questionnaire was distributed the samples. The questionnaire validity was reviewed in terms of content by the professors and experts and its reliability was also confirmed as 0.81 by Kendall coefficient. By studies made on the review of literature by comparative technique as well as the experts' opinions, 16 key factors of the organizational ethics were identified and analyzed. The results show that the most weights are allocated to the key factors of attachment to beliefs, personal and personality characteristics and ethical structure to which the most attention should be paid so that the professional ethics is empowered in the organization. The key factors of interest and motivation and alignment with the organizational values are responsible for the lowest weights.

Keywords


Article Title [فارسی]

شناسایی و تحلیل اهمیت عوامل کلیدی رفتار اخلاقی کارکنان با بکارگیری رویکرد سوارا فازی

Authors [فارسی]

  • ابراهیم رجب پور 1
  • فخریه حمیدیان پور 1
  • عزیزه حسینی اقبال 2
  • پریسا ستایش منش 2
1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس. بوشهر، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، مدیریت صنعتی، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، ‏بوشهر، ایران
Abstract [فارسی]

امروزه در تجزیه و تحلیل رفتار کارکنان سازمان‌ها؛ توجه به اخلاق بسیار ضروری است. رفتارهای اخلاقی کارکنان نماد بیرونی سازمان‌ها را تشکیل می‌دهد که خود حاصل ارزش‌های گوناگون اخلاقی بوده که در سازمان بروز یافته است. از این‌رو، هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل اهمیت عوامل کلیدی اخلاق سازمانی با استفاده از رویکرد سوارا فازی می‌باشد. پژوهش حاضر، به لحاظ هدف، در زمره تحقیقات کاربردی و به لحاظ روش، در قالب تحقیقات کیفی- کمی قرار می‌گیرد. جامعه -آماری پژوهش را کارشناسان با تجربه در حوزه منابع انسانی تشکیل می‌دهند. 14 نفر اعضای نمونه به‌صورت هدفمند انتخاب شده و به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته در اختیار ایشان قرار گرفته است. روایی پرسشنامه، به‌صورت محتوایی توسط خبرگان این حوزه مورد بررسی قرار گرفت و پایایی آن نیز با روش ضریب کندال با مقدار 81/0 تأیید گردید. با بررسی-های صورت گرفته از مرور ادبیات تحقیق به روش تطبیقی و نظرخواهی از خبرگان، 16 عامل کلیدی اخلاق سازمانی شناسایی و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد؛ عوامل کلیدی پایبندی به اعتقادات، ویژگی‌های فردی و شخصیتی و ساختار اخلاق‌گرا بیشترین وزن را به‌خود اختصاص داده‌اند؛ از این‌رو، به‌منظور تقویت اخلاق حرفه‌ای در سازمان باید بیشترین توجه به این عوامل کلیدی معطوف گردد. همچنین، عوامل کلیدی وجود علاقه و انگیزه و همسویی با ارزش‏های سازمان کمترین وزن را کسب نموده‌اند.

Keywords [فارسی]

  • اخلاق
  • رفتار اخلاقی
  • رفتار سازمانی
  • اخلاق سازمانی
  • سوارا فازی
اترک، حسین. (1392). وظیفه‌گرایی اخلاقی کانت. تهران، انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
امیرکبیری، علیرضا؛ داروئیان، سهیلا. (1390). «برداشت‌های اخلاق حرفه‌ای مدیران درکسب وکارهای کوچک و متوسط». اخلاق در علوم و فناوری، ۶(۱)، 85-94.
ایزدی، حمید؛ حمیدیان پور، فخریه. (1399). «بررسی تأثیر ادراک مصرف‌کنندگان نسبت به اخلاق خرده‌فروشی آنلاین بر ارزش ویژه برند (مطالعه موردی: فروشگاه اینترنتی دیجی کالا)». نشریه علمی راهبردهای بازرگانی، 15 (11): 146-163.
بابایی اهری، مهدی. (1381). اخلاق در کسب و کار. کمال مدیریت (1).
پیرایش، رضا. (1390). «لزوم رعایت اخلاق در کار و حرفه». تأملات فلسفی، 2(6)، 159-177.
تقی زاده، هوشنگ؛ غلامرضا، سلطانی فسقندیس. (۱۳۹۰). «تأثیر اخلاق کسب و کار بر مسوولیت اجتماعی بنگاه». فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، ۵ (۳): 94-104.
تولایی، روح الله. (۱۳۸۸). «عوامل تأثیرگذار بر رفتار اخلاقی کارکنان در سازمان». نشریه توسعه سازمانی پلیس، ۶ (۴): 45-66.
ثابت، عباس؛ توکلی، عبدالله؛ رازقی، سعید. (1397). «تحلیل متغیرهای سازمانی مرتبط با رفتار اخلاقی کارکنان». اخلاق در علوم و فناوری، ۱۳ (۲): 89-98.
جوکار، بابک؛ علی پور درویش، زهرا؛ یزدانی، حمیدرضا؛ میرسپاسی، ناصر. (1398). «آینده‌‌نگاری کرامت منابع انسانی در سازمان‌های دولتی: مطالعه موردی». فرایند مدیریت و توسعه، ۳۲ (۳): 49-70.
خوراکیان، علیرضا؛ جهانگیر، مصطفی؛ نیکخواه فرخانی، زهرا؛ محمدی شهرودی، حامد. (1396). «تحلیل عوامل مؤثر بر رفتار اخلاقی کارکنان». اخلاق در علوم و فناوری، ۱۲(۲): 24-35.
خوشدل مفیدی، مراد؛ باقرزاده، محمدرضا؛ حلاجیان، ابراهیم؛ مهرآرا، اسداله (1398). «رابطه مدل مدیریت استعداد با اخلاق حرفه‌ای کارکنان گمرک ایران». اخلاق در علوم و فناوری، ۱۴(5): 190-194.
درخشان‌مهر، آرش؛ جبارزاده کنگرلوئی، سعید؛ بحری ثالث، جمال؛ قلاوندی حسن. (1398). «تحلیل روابط مولفه‌های اخلاق حرفه‌ای، رهبری اخلاقی، مسئولیت‌های اجتماعی با عملکرد حسابرسان مستقل». دانش حسابرسی، ۱۹ (۷۶): 195-230.
درخشیده، حامد؛ رضایی‌دولت‌آبادی، حسین. (1392). «تحلیل نقش راهبردی رفتار اخلاقی کارکنان بر رابطه میان عدالت سازمانی و رضایت شغلی کارکنان (مورد مطالعه: هتل‌های سه، چهار و پنج ستاره در شهر تهران)». فرایند مدیریت و توسعه. ۲۶ (۳): 97-114.
فروزنده دهکردی، لطف الله؛ کیارزم، آمنه. (1394). «شناسایی و سطح‌بندی عوامل مؤثر بر نهادینه‌سازی اخلاق در سازمان‌های دولتی با استفاده از مدل ISM». پژوهش های مدیریت منابع سازمانی، ۵(۳): 125-152.
رفیعی بلداجی، حمیده؛ ملکی، حسن؛ خورسندی طاسکوه، علی. (1398). «شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های اخلاق حرفه‌ای اعضای هیئت علمی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی از دیدگاه اساتید و دانشجویان». مدیریت در دانشگاه اسلامی، 8(17): 103-120.
رمضانی، قباد؛ محمدی، عادل؛ سلیمی، جمال؛ تبیانیان، حمید. (1395). «ارتباط بین اخلاق حرفه‌ای و سلامت اداری کارکنان دانشگاه‌های علوم پزشکی». مجله پژوهش سلامت، ۲ (۲): 99-107.
کیا، علی اصغر؛ ساپی، عبدالمنان. (1398). «جایگاه اصول و ارزش‌های اخلاق حرفه‌ای در تبلیغات تجاری». فصلنامه علوم خبری، 8 (29): 137-155.
سعید پور، کاظم . (1389). اخلاق اداری. تهران، انتشارات جمال.
شفیع پور، سیده فاطمه؛ زارع زیدی، علیرضا؛ متانی، مهرداد. (۱۳۹۶). «نقش اخلاق حرفه‌ای مدیران در موفقیت سازمان‌ها». مطالعات کاربردی در علوم مدیریت و توسعه، ۲(۵): 38-48.
شیبانی، پرویز؛ جوکار، نجف؛ جعفری، سید محمدمهدی. (1398). «طبقه‌‎بندی مفاهیم اخلاقی در شاهنامه فردوسی». اخلاق در علوم و فناوری. ۱۴ (2): 37-44.
طاهری عطار، غزاله؛ پوراحمدی، معین؛ هراتی، مسعود. (1398). «تحلیل اثر ‌اخلاق حرفه‌ای بر عملکرد شغلی و اعتماد سازمانی با میانجی‌گری جو اخلاقی». پژوهش نامه مدیریت تحول، 11 (1): 27-56.
عبدالهی، بیژن؛ کریمیان، حیدر؛ نامداری پژمان، مهدی. (۱۳۹۳). «ارتباط تعهد سازمانی و معنویت در محیط کار با رفتار اخلاقی». فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، ۹ (۴): 1-11.
عبدل آبادی، علی اکبر؛ بیات، علی؛ محمدیان عمرانی، طاهره. (1400). «موانع روان شناختی معرفتی اخلاقی زیستن از نگاه امام علی، علیه السّلام». تأملات اخلاقی، 2 (4): 7-26.
غیاثی، غلامرضا. (1392). «شاخص‌های تقدیم اهم ّبر مهم در تزاحمهای اخلاقی». معرفت اخلاقی، 4 (1): 5-18.
قراملکی، احد. (1393). «اخلاق حرفه‌ای». فصلنامه اقتصادی و روانشناسی، 1-15.
قرآن کریم.
قربان‌پور، احمد؛ رجب‌پور، ابراهیم؛ حسینی اقبال، عزیزه. (1400). «شناسایی و تحلیل اهمیت توانمندسازهای بازی‌وار با کاربست رویکرد سوارا فازی». فصلنامه علمی مدیریت سازمان‌های دولتی، 9(شماره 3 (پیاپی 35))، 29-44.
قربانی زاده، وجه الله؛ کریمیان، مریم. (۱۳۸۸). «عوامل درون سازمانی مؤثر بر اخلاق کاری کارکنان». پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، ۱ (۴): 45-67.
مطهری، مرتضی. (1392). فلسفه اخلاق. انتشارات صدرا.
میرمحمدتبار، سیداحمد؛ مجدی، علی‌اکبر؛ سهرابی، مریم. (1396). «فراتحلیل عوامل مؤثر بر اخلاق سازمانی». راهبرد فرهنگ، 10 (37): 187-211.
میراحمدی، صادق. (1400). «فضیلت‌های اخلاقی و زندگی خوب در عصر کرونا ویروس (کووید- 19)». تأملات اخلاقی، 2 (4): 53-74.
یادگاری، رضا؛ رحمانی، کمال الدین؛ مدرس خیابانی، فرزین. (1397). «بررسی رابطه اخلاق کار اسلامی با تعهد سازمانی کارکنان و تأثیر آن بر ابعاد عملکردی خوشه های صنعتی». پژوهش‌های اخلاقی، 34 (9): 315-330.
Atrak. Hossein. (1392). Kant's Ethical Deontology. Tehran: Islamic Sciences and Culture Academi.
Adekoya, A. C., Oboh, C. S., & Oyewumi, O. R. (2020). “Accountant’s perception of the factors influencing auditors' ethical behaviour in Nigeria”. Heliyon, 6(6), e04271.
Ali, M. M., Azam, N. I. M., & Ghani, E. K. (2019). “The Effect of Transparency, Competency and Religiosity on Public Officers¡¯ Ethical Behaviour”. International Journal of Financial Research, 10(3), 181-193.
Al Halbusi, H., Williams, K. A., Ramayah, T., Aldieri, L., & Vinci, C. P. (2020). “Linking ethical leadership and ethical climate to employees' ethical behavior: the moderating role of person–organization fit”. Personnel Review.
Astrachan, J. H., Binz Astrachan, C., Campopiano, G., & Baù, M. (2020). “Values, spirituality and religion: Family business and the roots of sustainable ethical behavior”. Journal of Business Ethics, 163(4), 637-645.
Behera, R. K., Bala, P. K., Rana, N. P., & Kizgin, H. (2022). “Cognitive computing based ethical principles for improving organisational reputation: A B2B digital marketing perspective”. Journal of Business Research, 141, 685-701.
Fatima, Z. (2020). “Exploring the organizational factors affecting salesforce ethical behavior: a review-based article”. Asian journal of business ethics, 9(1), 29-45.
Gamarra, M. P., & Girotto, M. (2022). “Ethical behavior in leadership: A bibliometric review of the last three decades”. Ethics & Behavior, 32(2), 124-146.
Halbusi, H. A., Ismail, M. N., & Omar, S. B. (2021). ‘Ethical leadership and employee ethical behaviour: exploring dual-mediation paths of ethical climate and organisational justice: empirical study on Iraqi organisations”. International Journal of Business Governance and Ethics, 15(3), 303-325.
Iglesias, O., Markovic, S., Bagherzadeh, M., & Singh, J. J. (2020). “Co-creation: A key link between corporate social responsibility, customer trust, and customer loyalty”. Journal of Business Ethics, 163(1), 151-166.
Jamaludin, N. L., & Mehon, P. (2020). “The role of big 5 personality traits in determining ethical behaviour for hospitality industry employees in Malaysia”. International Journal of Service Management and Sustainability (IJSMS), 5(1), 1-24.
Kaptein, M. (2020). Ethical Climate and Ethical Culture. Encyclopedia of Business and Professional EthicsPublisher: Springer.
Keršuliene, V., Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2010). “Selection of rational dispute resolution method by applying new step‐wise weight assessment ratio analysis (SWARA)”. Journal of business economics and management, 11(2), 243-258.
 Kumar, A. (2020). ‘The basic principles and components of Business ethics”. International Journal Of Advance Research And Innovative Ideas In Education 6 (3): 1891-1895.
Linz, S. J., & Chu, Y. W. L. (2013). “Work ethic in formerly socialist economies” Journal of Economic Psychology, 39, 185-203.
Lupuleac, Z. L., Lupuleac, S., & Rusu, C. (2012). “Changing ethical behavior in times of economic crisis in organizations”. Procedia Economics and Finance, 3, 921-927.
Mir, U. R., Hassan, S. S., Hassan, S. M., & Khalid, A. (2020). “Exploring the Role of Organizational Spirituality in Improving Employee’s Ethical Behavior and Performance”. Pakistan Journal of Social Sciences (PJSS), 40(2), 1033-1042.
Rabie, M. O., & Malek, M. A. (2020). ‘Ethical Leadership and Employee Ethical Behavior: A Moderated Mediation Mechanisms”. SEISENSE Journal of Management, 3(2), 73-88.
Román, S., & Munuera, J. L. (2005). “Determinants and consequences of ethical behaviour: an empirical study of salespeople”. European Journal of Marketing.
Roszkowska, P., & Melé, D. (2021). “Organizational factors in the individual ethical behaviour. The notion of the organizational moral structure”. Humanistic Management Journal, 6(2), 187-209.
Schwepker Jr, C. H., & Good, D. J. (2007). “Sales management’s influence on employment and training in developing an ethical sales force”. Journal of Personal Selling & Sales Management, 27(4), 325-339.
Suriyaprakash, C., & Stephan, C. (2022). “A Qualitative Study on the Factors Contributing to Organizational Ethical Behaviour of Medical Representatives”. International journal of economic perspectives, 16(2), 83-98.
Van der Walt, F., & Steyn, P. (2019). “Workplace spirituality and the ethical behaviour of project managers”. SA Journal of Industrial Psychology, 45(1), 1-9.
Yamin, M. A. Y. (2020). “The relationship between right ethical behavior perspective, demographic factors, and best ethical performance”. International Review of Management and Marketing, 10(1), 27.
Yatich, H. K., & Musebe, R. (2017). “Assessment of ethical behaviour on organizational performance”. African Journal of Business Management, 11(1), 12-16.