Ethical reflections on the permission of a minor marriage and its conflict with the rule of justice

Document Type : Original Article

Authors

1 MA in Teaching Islamic Ethics and Theology, Faculty of Theology and Religions, Shahid Beheshty University, Tehran, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Islamic Thoughts, Faculty of Theology and Religions, Shahid Beheshti, University, Tehran. Iran.

Abstract

In the jurisprudential rulings of the religion of Islam, the permission to marry girls can be seen from birth, which has almost been agreed upon by the earlier scholars. In addition, the couple is given the right to enjoy everything except the marital relationship before puberty. Accordingly, the purpose of this article was to show the consequences and adverse effects of this jurisprudential ruling; Due to these negative consequences, conflicts with the principle of justice have emerged. In this article, the author, using a descriptive-analytical method, stated two main topics. One is the rule of justice and how it is used in rulings and the cases in which this rule is included, and the other is the cases in which minor marriage is considered an example of oppression. And in fact, he stated the corruptions that are arranged for the permission of this ruling. In the end, with these two bases, he came to the conclusion that minor marriage, because it has corruption and harms, including negative psychological, physical, sexual, social and family consequences, is an example of injustice, and with the rule of justice, which is also a rational principle. And is in accordance with the taste of the Holy Shari'a, is in conflict. Therefore, the author concluded in this article that the principle of permitting a minor marriage, except in exceptional cases, needs to be reviewed by the jurist and mujtahid in order to apply both the time and place conditions and special social conditions in that ruling.

Keywords


Article Title [فارسی]

تأمّلات اخلاقی جواز نکاح صغیره و تعارض آن با قاعدة عدالت

Authors [فارسی]

  • مریم مصلی نژاد 1
  • سیدمحسن سادات کیایی 2
  • فاطمه وجدانی 2
1 کارشناس ارشد مدرسی معارف گرایش اخلاق اسلامی، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران، ایران
2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
Abstract [فارسی]

در احکام فقهی دین مبین اسلام، جواز ازدواج دختران از بدو تولّد به چشم می‌خورد که تقریباً مورد اتّفاق علمای متقدّم قرار گرفته است. علاوه بر این، به زوج حقّ هرگونه استمتاع، به جز رابطة زناشویی قبل بلوغ سنّی، داده شده است. هدف این مقاله نشان دادن پیامدها و آثار سوء مترتّب بر این حکم فقهی بود که به موجب این پیامدهای منفی، تعارضاتی با اصل عدالت نمایان شد. در این مقاله، با روش توصیفی-تحلیلی، ابتدا قاعدة عدالت و چگونگی کاربرد آن در احکام فقهی و مواردی را که این قاعده داخل می‌شود، تبیین شد و سپس پیامدهای منفی فردی، خانوادگی و اجتماعی این حکم فقهی و پیامدهایی که در نکاح صغیره، مصداق ظلم تلقّی می‌شود و مفاسد مترتب بر آن تبیین شد. بر اساس یافته‌ها، از جمله پیامدهای منفی روحی و روانی می‌توان به مواردی چون: افسردگی و اضطراب، سلب عشق و محبّت بر اثر تحمیل مسئولیّت خارج از حدّ توان و پیامدهای دوری از دوران شیرین کودکی اشاره کرد. همچنین، پیامدهای جسمی و جنسی مانند: آسیب به اندام تناسلی و مرگ و میر، پیامدهای اجتماعی و خانوادگی مانند: طلاق عاطفی و عدم توانایی در تربیت فرزندان، نیز از مصادیق بی‌عدالتی در این حکم هستند که با قاعدة عدالت که اصلی عقلائی و منطبق بر مذاق شارع مقدّس است، در تعارض‌اند. بنابراین، با عنایت به اینکه اصل نکاح از امور عقلائی است و تحقق آن منوط به احراز اصول عقلائی است، هرجا با اصل عقلائی در تعارض باشد، مرجوح می‌گردد. بر اساس نتایج این تحقیق، اصل جواز نکاح صغیره جز در مواردی است که می‌تواند توسط فقیه و مجتهد مورد بازنگری قرار گیرد و شرایط زمانی، مکانی و خاصّ اجتماعی امروز در آن لحاظ شود.

Keywords [فارسی]

  • نکاح صغیره
  • قاعده عدالت
  • ولیّ قهری
  • ازدواج کودکان
قرآن کریم
آخوند خراسانی، (1408ق). کفایة الاصول. قم: انتشارات جامعه مدرسین، چاپ سیزدهم.
ابن اشعث، ابوعلی محمد. (بی تا). الجعفریات. تهران: مکتبة نینوی الحدیثه، چاپ اول.
ابن منظور، محمد بن مکرم. (1408ق). لسان العرب. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
ابوالبرکات، محمد بن محمد بن ابراهیم سُلَمی. (1303ق). الشرح الکبیر. مصر: جامعة الازهر، چاپ دوم.
ابوزهره، محمد. (1418ق).  الاحوال الشخصیة. بیروت: دارالفکر، چاپ سوم.
اف هارلی، ویلارد. (1397ش). نیازهای مردان نیازهای زنان. ترجمه لیلا ماندگار، تهران: انتشارات آیینه بهار، چاپ اول.
اکبریان، حسنعلی. ( 1387ش). قاعده عدالت در فقه امامیه. قم: انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، دی‌ماه.
امام خمینی، روح الله. (1375ش)، کتاب البیع. قم: انتشارات مهر، چاپ اول.
ـــــــــــــــــــــــــ . (1369ش). تحریر الوسیلة. قم: مؤسسه مطبوعات دارالعلم، چاپ چهارم.
امامـی، سیـدحسن. (1399ش). حقوق مدنـی. تهران: انتشارات اسلامیه، چاپ اول.
آیت اللهی، زهرا. (1391ش). اخلاق خانواده. قم: انتشارات نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، معارف.
بستانی، فؤاد افرام. (1375ش). المنجد الابجدی. ترجمه رضا مهیار. تهران: انتشارات اسلامی.
حرّانی، ابن شعبه، (1382ش). تحف العقول. قم: انتشارات آل علی، چاپ اول.
حرّعاملی، محمدبن حسن. (1412ق). وسائل الشیعه. قم: مؤسسة آل البیت، چاپ سوم.
خویی، سید ابوالقاسم. (1428ق). مستند العروة الوثقی. کتاب النکاح، قم: منشورات مدرسه دار العلم، چاپ نهم.
دهخدا، علی اکبر. (1368ش). لغت نامه. زیر نظر محمد معین. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دهم.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1412ق). المفردات فی غریب القرآن. بیروت: دارالشامیة، چاپ اول.
شافعی، محمد بن ادریس. (1410 ق). الأم للشافعی. بیروت: دارالمعرفة، چاپ اول.
شهید ثانى، زین الدین بن على. (1376ش). الروضة البهیة فى شرح اللمعة الدمشقیة. قم: مرکز النشر التابع لمکتب الاعلام الاسلامى، چاپ بیست و یکم.
شیخ انصاری، مرتضی. (1428ق). فرائد الاصول. قم: انتشارات جامعه مدرسین، چاپ هفتم.
ـــــــــــــــــــــــــــ . (1401ق). المکاسب. تعلیقه کلانتر. قم: دارالکتب للطباعة و النشر، چاپ هفدهم.
شیخ طوسی، محمد بن حسن. (1365ق). تهذیب الاحکام. بیروت: نشر دارالتعارف للمطبوعات.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ . (1401ق). عدة الاصول. بیروت: مؤسسه آل البیت، چاپ اول.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ . (1417ق). تهذیب الأحکام. تصحیح و تعلیق از علی‌اکبر غفاری. تهران: مکتبة صدوق، چاپ اول.
صانعی، یوسف. (1370ش). فقه الثقلین فی شرح تحریر الوسیله. قم: مؤسسة تنظیم و نشر آثار الإمام الخمینی.
صدر، محمدباقر. (1410ش). دروس فی علم الاصول. الحلقة الثالثة. قم: چاپ جامعه مدرسین.
صفایی و قاسم‌زاده، سیدحسین و سیدمرتضی. (1386ش). حقوق مدنی اشخاص و محجورین. تهران: انتشارات سمت، چاپ اول.
طباطبایی، محمد حسین. (1404ق). ریاض المسائل. قم: انتشارات آل البیت، چاپ اول.
ــــــــــــــــــــــــــــ . (1364ش). تفسیر المیزان. ترجمه ناصر مکارم شیرازی. قم: نشر بنیاد علمی علامه طباطبایی، چاپ دوم.
طهریان، احمدعلی. (بی‌تا). فقه الأسرة. بی‌جا.
الفیومی، احمد بن محمد بن علی. (1414ق). المصباح المنیر. قم: دارالهجرة، چاپ اول.
مجلسى، محمّدباقر. (1403ق). بحارالانوار. بیروت: مؤسسة الوفا، چاپ اول.
محقق حلّی، ابوالقاسم نجم‌الدین جعفر بن حسن. (1373ش). شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: انتشارات اسماعیلیان، چاپ سوم.
مطهری، مرتضی. (1371ش). تعلیم و تربیت در اسلام. تهران: صدرا، چاپ اول.
ـــــــــــــــــــ . (1409ق). بررسی اجمالی مبانی اقتصاد اسلامی. تهران: نشرحکمت، چاپ دوم.
مهری نژاد، سید ابوالقاسم. (1393ش). مبانی ازدواج و تشکیل خانواده. تهران: انتشارات آوای نور، چاپ اول.
نجفی، محمدحسن. (1981م). جواهرالکلام‌ فی‌ شرح‌ شرائع‌ الاسلام‌. تحقیق: عباس قوچانی،‌ بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
وبر، ماکس. (1397ش). جامعه شناسی. ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات نشر ثالث، چاپ اول.
ابراهیمی مقدم، حسین. (1398ش). «ازدواج زودهنگام و آسیب‌هایش».  ابتکار. سال اول، شماره دوم، ص3-7.
پورکاظمی، آیدین؛ قنبری، عاطفه؛ فکور، فرشته؛ قربانی‌کلاچایه، سامره. (1395ش).  «بررسی آگاهی و نگرش دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان دربارۀ ویروس پاپیلومای انسانی». مجله دانشگاه علوم پژشکی گیلان. تابستان. سال دوم، شماره چهارده، 25 (100): صص1-19.
تعاونی، سیمین و اعظم رحمانی، لیلا الله‌قلی. (1389ش). «سلامت جنسی و زناشویی زوجین». دانشگاه آزاد اسلامی (خوراسگان). تابستان. سال اول، شماره چهلم، صص 5-21.
محمدی، عطاالله. (1398ش). «ازدواج زودهنگام و آسیب‌هایش». ابتکار، پاییز. سال اول، شماره دوم، ص 12-17.
مقدادی، محمدمهدی. (1396ش). «تأثیر ازدواج زودهنگام بر سلامت جنسی کودکان و سازوکارهای مقابله با آن». فصلنامه حقوق پزشکی. زمستان. سال اول، شماره اول 40 (11)، صص 1- 23.
جوادی آملی، عبدالله. (1384ش). درس خارج نکاح. فقه نکاح. بازیابی 2 اسفند 1396: از
http://javadi.esra.ir/archive-feghe1
عندلیب همدانی، محمد. (1397ش). درس خارج نکاح. مبحث نکاح صغار. بازیابی 14 تیر ماه 1399: از
http://www.andalibhamedani.ir/posts/263421
Pinheiro PS. (2006). World Report Violence against Children. Geneva: United Nations.
Callahan D, (1973). The WHO Definition of "Health" (The Concept of Health).The Hastings Center Studies.
References
The Holy Quran
Akhund Khorasani, (1408 AH). Kefayya al-Osoul. Qom: Jamia Modaresin Publications, 13th edition.
Ibn Ash'ath, Abu Ali Muhammad. (n. d.).al- Jaafariat. Tehran: Nineveh Al-Hadith School, first edition.
Ibn Manzoor, Muhammad Ibn Makram. (1408 AH). Lesan al-Arab. Beirut: Dar Ihya al-Trath al-Arabi, Dhul-Hijjah 1426.
Abul Barakat, Muhammad bin Muhammad bin Ibrahim Sulami. (1303 AH). Al-Sharh al-Kabir. Egypt: Al-Azhar University, second edition.
Abu Zohre, Muhammad. (1418 AH). Al-Ahval al-shakhsyya . Beirut: Dar al-Fekr, third edition.
F HARLEY, WILLARD. (2017). Men's needs, women's needs. Translated by Leila Mandagh, Tehran: Ayane Bahar Publications, first edition.
Akbarian, Hassan Ali. (2017). The rule of justice in Imami jurisprudence. Qom: Publications of Islamic Science and Culture Research Institute, December.
Imam Khomeini, Ruhollah. (1375 SH), Kitab al-Bai. Qom: Mehr Publications, first edition.
________________ . (1369 SH). Tahrir al-Wasila. Qom: Darul Alam Press Institute, 4th edition.
Imami, Seyedhasan. (2019). Hoghooq madany. Tehran: Islamia Publications, first edition.
Ayatollahi, Zahra. (2013). Akhlaq khanevade. Qom: Publications of the Representative Office of the Supreme Leader in Universities, Education.
Bustani, Fouad Afram. (1375 SH). Al-Munjad Al-Abjadi. Translated by Reza Mahyar. Tehran: Islamic Publications.
Harrani, Ibn Shuba, (1382 SH). Tohaf al-Oghool. Qom: Al Ali Publications, first edition.
Hor-Aamili, Mohammad Bin Hasan. (1412 AH). Vasail al-Shia. Qom: Al El Bayt Foundation, third edition.
Khoei, Seyyed Abulqasem. (1428 AH). Mostanad al-Arwa al-Waghhi. Kitab al-Nikah, Qom: Dar al-Alam school charters, 9th edition.
Dehkhoda, Ali Akbar. (1368 SH). dictionary. Under the supervision of Mohammad Moin. Tehran: Tehran University Press, 10th edition.
Ragheb Esfahani, Hossein bin Mohammad. (1412 AH). Al-Mufradat fi Gharib al-Qur'an. Beirut: Dar al-Shamiya, first edition.
Shafi'i, Muhammad bin Idris. (1410 AH). Umm Lal Shafi'i. Beirut: Daral al-Marafa, first edition.
The second martyr, Zain al-Din bin Ali. (1376 SH). Al-Rawda al-Bahiya in the description of al-Lama' al-Damashkiyyah. Qom: Al-Nashar Al-Taba Publishing Center of Al-Ilam Al-Islami School, 21st edition.
Sheikh Ansari, Morteza. (1428 AH). Faraid al-Asul. Qom: Jamia Modaresin Publications, 7th edition.
__________________ . (1401 AH). Al Makasab Sheriff's report. Qom: Daral-e-Kitab for printing and publishing, 17th edition.
Sheikh Tusi, Muhammad bin Hassan. (1365 AH). Tahdhib al-Ahkam. Beirut: Dar al-Taarif Publishing House.
___________________ . (1401 AH). Odah al-Osoul. Beirut: Al-Elbayt Institute, first edition.
___________________ . (1417 AH). Tahdhib al-Ahkam. Correction and suspension by Ali Akbar Ghaffari. Tehran: Sadouq School, first edition.
Sanei, Yusuf. (1370 SH). Fiqh al-Saghaleen in the description of Tahrir al-Wasila. Qom: Organization for editing and publishing the works of Imam Al-Khomeini (Quds Sar).
Sadr, Mohammad Bagher. (1410 AH). Doroos fy Elm al-Osoul. The third episode. Qom: Society of Modaresin Press.
Safai and Ghasemzadeh, Seyed Hossein and Seyed Morteza. (2016). Civil rights of persons and interdicted. Tehran: Samit Publications, first edition.
Tabatabaei, Mohammad Hossein. (1404 AH). Riyad al-Masal Qom: Al El Bayt Publications, first edition.
________________ . (1364 SH). Tafsir al-Mizan. Translated by Nasser Makarem Shirazi. Qom: Publication of Allameh Tabatabai Scientific Foundation, second edition.
Tahrian, Ahmad Ali. (n. d.). family jurisprudence out of place
Al-Fayoumi, Ahmad bin Muhammad bin Ali. (1414 AH). Al-Masbah Al-Munir Qom: Dar al-Hajra, first edition.
Majlisi, Mohammad Bagher. (1403 AH). Bahar Al-Anwar Beirut: Alofa Foundation, first edition.
Mohagheq Halli, Abulqasem Najmuddin Jafar bin Hasan. (1373 SH). The laws of Islam in matters of halal and haram. Qom: Ismailian Publications, third edition.
Motahari, Morteza. (1371 SH). Education in Islam. Tehran: Sadra, first edition.
____________ . (1409 AH). A brief review of the basics of Islamic economics. Tehran: Noshrahkmat, second edition.
Mehrinejad, Seyyed Abulqasem. (2013). Basics of marriage and family formation. Tehran: Avai Noor Publishing House, first edition.
Najafi, Mohammad Hassan. (1981 AD). Jawaharlal Kalam in the explanation of the laws of Islam. Research: Abbas Quchani, Beirut: Dar Ihya Al-Trath Al-Arabi.
Weber, Max. (2017). Sociology. Translated by Mohsen Talasi, Tehran: Third Edition Publications, first edition.
Ebrahimi Moghadam, Hossein. (2018). Early marriage and its damages. Ebtekar, 10/98: 3-7.
Pourkazemi, Aydin and Atefe Ghanbari, Fereshte Fakour, Samere Ghorbani Kalachaye. (2016). Examining the knowledge and attitude of medical students of Gilan University of Medical Sciences about human papilloma virus. Journal of Gilan University of Medical Sciences, 25 (100): 1-19.
Cooperative, Simin and Azam Rahmani, Leila Allahogholi. (1389 SH). Sexual and marital health of couples. Islamic Azad University (Khorasgan), 26/13: 5-21.
Mohammadi, Attaullah. (2018). Early marriage and its damages. Ebtekar, 19: 12-17.
Moqdadi, Mohammad Mahdi. (2016). The effect of early marriage on children's sexual health and coping mechanisms. Medical Law Quarterly, 40 (11): 23-1.
Andlib Hamdani, Mohammad. (2017). Lessons outside of marriage. The subject of minor marriage. Retrieved July 14, 2019: from
http://www.andalibhamedani.ir/posts/263421
Pinheiro PS, (2006). World Report Violence against Children. Geneva: United Nations.
Callahan D, (1973). The WHO Definition of "Health" (The Concept of Health). The Hastings Center Studies.