A Typology of Moral Goodness in the Theory of Existential Proportionality

Document Type : Original Article

Author

Associate Professor, Islamic Sciences and Culture Academy, Department of Islamic Pholosophy and Kalam, Qom, Iran

10.30470/er.2022.254965

Abstract

So far, there have been various explanations for moral goodness. In some of these explanations, moral goodness is not something independent of other goodnesses and can be reduced to immoral goodness. In contrast, some other explanations give an independent place to moral goodness. Each of these independence and dependence perspectives is divided into different branches. Now the question is, how is moral goodness explained in the theory of existential proportionality? The basic claim in that theory is that all moral values arise from existential proportionality and harmony. The author has explained this theory in his other works. In this article, the semantics of goodness in a broad sense is investigated step by step with the analytical method and finally, the meaning of moral goodness has been determined in its narrow sense. The result shows that goodness is a philosophical concept that is obtained from the comparison of different affairs. This philosophical concept includes some common and specific semantic elements. The two common semantic elements in all forms of goodness are affirmation and proportionality. What separates the types of goodness from each other is the specific semantic element that plays a key role in the meaning of each type of goodness. The specific semantic elements in moral goodness are admirablity and value, which cause moral goodness to be independent from other types. Also, the proportionality that leads to moral goodness or moral value is a specific one and is different from the proportionality that we deal with in other types of goodness.

Keywords


Article Title [Persian]

گونه‌شناسی خوبی اخلاقی در نظریۀ تناسب وجودی

Author [Persian]

  • محمد علی مبینی
دانشیار پژوهشکدة فلسفه و کلام اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران
Abstract [Persian]

تاکنون تبیین‌های مختلفی از خوبی اخلاقی به عمل آمده است. در برخی از این تبیین‌ها خوبی اخلاقی تافتۀ جدابافته از خوبی‌های دیگر نیست و قابل فروکاهش به خوبی غیر اخلاقی است. در مقابل، برخی دیگر از تبیین‌ها برای خوبی اخلاقی جایگاهی مستقل قائلند. هرکدام از این نگاه‌های استقلالی و غیر استقلالی خود به شاخه‌های مختلفی تقسیم شده‌اند. اکنون سؤال این است که خوبی اخلاقی در نظریۀ تناسب وجودی چگونه تبیین می‌شود. مدعای اساسی در نظریۀ تناسب وجودی این است که همۀ ارزش‌های اخلاقی از تناسب وجودی برمی‌خیزند. نویسنده این نظریه را در آثار دیگر توضیح داده است. در این مقاله با روش تحلیلی، ابتدا معناشناسی خوبی، به طور عام و گام به گام صورت گرفته و درنهایت معنای خوبی اخلاقی به طور خاص مشخص گردیده است. نتیجۀ به دست‌آمده این است که خوبی مفهومی فلسفی است که از نسبت‌سنجی میان برخی امور به‌دست می‌آید. این مفهوم فلسفی شامل برخی عناصر معنایی مشترک و برخی عناصر معنایی خاص است. دو عنصر معنایی مشترک در همۀ اقسام خوبی، «تأیید» و «تناسب» است. آن چیزی که اقسام خوبی را از یکدیگر جدا می‌کند، عنصر معنایی خاص است که نقش کلیدی در معنای هر قسم از خوبی ایفا می‌کند. عنصر معنایی خاص در خوبی اخلاقی، «تحسین‌پذیری و ارزشمندی» است که باعث استقلال خوبی اخلاقی از دیگر اقسام خوبی می‌شود. همچنین، تناسبی که منجر به خوبی اخلاقی یا ارزش اخلاقی می‌شود تناسبی خاص بوده و غیر از تناسبی است که در اقسام دیگر خوبی با آن سر و کار داریم.

Keywords [Persian]

  • معناشناسی خوبی
  • خوبی اخلاقی
  • نظریۀ تناسب وجودی
  • استقلال اخلاق
حسین‌زاده، محمد. (1384). طبقه بندی مفاهیم از منظر معرفت شناسان مسلمان. معرفت. (99): 28-36.
طباطبایی، سید محمد حسین. (1362). اصول فلسفه و روش رئالیسم. مقدمه و پاورقی مرتضی مطهری، تهران: انتشارات صدرا.
مبینی، محمد علی. (1390). «تأملاتی معناشناختی در حقیقت ارزش اخلاقی». نقد و نظر. 16(64): 2-26.
مبینی، محمد علی. (1392). «تناسب و سازگاری وجودی به منزلۀ ارزش‌ بنیادین». نقد و نظر. 18(69): 2-33.
مبینی، محمد علی. (1399). خدا، ارزش، عقلانیت: گامی به‌سوی نظریۀ «تناسب وجودی» در باب ارزش. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
مصباح‌یزدی، محمد تقی. (1391). آموزش فلسفه. ج 1. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
نبویان، سید محمود. (1382). «مفاهیم کلی». معرفت فلسفی. سال اول، شمارة اول، پاییز، 85-116.
Ewing, Alfred. (1948). The Definition of Good, London: Routledge.
Geach, Peter. (1956). “Good and Evil”. Analysis. 17(2): 33 - 42.
Moore, George Edward; Baldwin, Thomas. (1993). Principia Ethica. Cambridge: Cambridge University Press.
Österman, Bernt. (2013). “Goodness, Varieties of,” in: H. LaFollette (Ed.), International Encyclopedia of Ethics. Wiley Blackwel, pp. 2213-2220.
Ross, David. (1951). Foundations of Ethics. London: Oxford University Press.
Thomson, Judith Jarvis. (1994). “Goodness and Utilitarianism”. Proceedings and Addresses of the American Philosophical Association, 67(4): 5 - 21.
Thomson, Judith Jarvis. (1997). “The Right and the Good”. Journal of Philosophy, 94(6): 273-298.
Thomson, Judith Jarvis. (2008). Normativity. Chicago: Open Court Press.
Von Wright, Georg Henrik. (1963). The Varieties of Goodness. London: Routledge & Kegan Paul Ltd.
 
Volume 3, Issue 3 - Serial Number 11
September 2022
Pages 7-26
  • Receive Date: 31 May 2022
  • Revise Date: 12 July 2022
  • Accept Date: 24 September 2022
  • First Publish Date: 24 September 2022