تأملات اخلاقی

تأملات اخلاقی

تعیین اقدامات اولویتدار برای مدیریت رفتارهای انحرافی و خلاف اخلاق حرفه‌ای کارکنان با هدف ارتقای ارزش برند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی مقطع دکترا مدیریت بازرگانی(بازاریابی)، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان،زنجان، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران
3 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، زنجان، ایران
چکیده
امروزه اگر رفتار و اخلاق کارکنان نامناسب، منفی و انحرافی باشد، برای شرکت­های معتبر به لحاظ اقتصادی، اعتباری و همچنین سلامت درون­سازمانی تهدیدزا خواهد بود و این تهدید زمانی که شرکت مورد نظر دولتی باشد و در یک بازار به­شدت رقابتی فعالیت کند، چندین برابر می­گردد؛ بنابراین هدف مقاله، تعیین اقدامات اولویت­دار برای مدیریت رفتارهای انحرافی و خلاف اخلاق حرفه­ای به­منظور ارتقای ارزش و جایگاه برند بیمهٔ ایران به­عنوان یک بنگاه اقتصادی و خدمت­رسانِ دولتی در صنعت رقابتی بیمه در نظر گرفته شد. مقاله حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده­ها، ترکیبی است. در این مقاله، ابتدا به­روش کیفی فراترکیب، 51 اقدام مختلف برای مدیریت رفتارهای انحرافی و خلاف اخلاق حرفه­ای احصا شد؛ در بخش میدانی به­منظور تعیین اقدامات اساسی از بین اقدامات شمارش­شده، فرم­های نظرسنجی بین 30 نفر از مدیران ارشد بیمه ایران در سه استان شمالی گیلان، مازندران و گلستان، به نسبت مساوی توزیع شد. پس از گردآوری داده­ها و تحلیل آنها با تکنیک دلفی-فازی و پس از رسیدن به اجماع طی 2 مرحله رفت و برگشت، 39 اقدام نهایی تعیین گردیده و به­روش تحلیل مضمون در چهار دستهٔ اقدام ساختاری و سازمانی، بهبود وضعیت شغلی، مدیریتی و اجتماعی، فرهنگی و ارزشی کدگذاری شدند. در گام بعد، برای اولویت­بندی اقدامات با توجه به معیارهای مالی و غیرمالیِ ارزش و جایگاه برند از روش فرایند تحلیل سلسله­مراتبی استفاده شد و پرسشنامه­ای تخصصی حاوی 6 ماتریس مقایسات زوجی طراحی و بین 12 خبرهٔ بیمهٔ استان­های شمالی به نسبت مساوی توزیع گردید. پس از گردآوری و تحلیل داده­ها به کمک نرم­افزار Expert  Choice نتایج به دست‌آمده نشان داد که اقدامات بهبود ساختاری و سازمانی اولویت­دارترین اقدام نسبت به هدف است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابراهیم ­پور آهندانی، عاطفه؛ جعفری ­نیا، سعید؛ حسن ­پور، اکبر؛ خیراندیش، مهدی. (1398). الگوی عوامل بروز رفتارهای سیاسی انحرافی در صنعت بانکداری. مطالعات توسعه اجتماعی ایران. 11(4): ۱۵۷-۱۷۰.
احمدی الوار، زهرا؛ فیض، داود؛ مدرسی، میثم. (1401). فراترکیب و فراروش تحقیقات رفتارهای انحرافی در سازمان‏ های ایرانی: بررسی پیامدها. مدیریت فرهنگ سازمانی، 20(2): ۳۲۱-۳۵۱.
آشنا، مصطفی؛ عباس پور، عباس؛ دهقانان، حامد؛ حقیقی کفاش، مهدی. (1398). شناسایی رفتارهای منحرف سازمانی کارکنان و سازوکارهای کاهش آن در سازمانهای نظارتی: کاربردی از روش کیو سورت. چشم ­انداز مدیریت دولتی، 10(1): ۳۹-۵۸.
جعفری­ نیا، سعید؛ حسن­ پور، اکبر؛ خیراندیش، مهدی؛ ابراهیم ­پور، عاطفه. (1399). الگوی راهکارهای مدیریت رفتار سیاسی انحرافی در بانکداری با رویکرد کیفی. پژوهشنامه مدیریت تحول. 12(23): ۹۹-۱۱۸.
دادمند، فاطمه و رئیس الساداتی، علیرضا. (1402). سهم نگرش های اخلاقی با میانجی ­گری فشار روانی در تبیین اخلاق و عملکرد سازمانی. تأملات اخلاقی، 4(2): ۷۱-۸۹.
رجب­ پور، ابراهیم؛ حمیدیان پور، فخریه؛ حسینی اقبال، عزیزه؛ ستایش ­منش، پریسا. (1401). شناسایی و تحلیل اهمیت عوامل کلیدی رفتار اخلاقی کارکنان با بکارگیری رویکرد سوارا فازی. تأملات اخلاقی، 3(2): ۶۹-۹۲.
رمضانی ­راد، فرزاد؛ رضایی ­زاده، محمود؛ کیاکجوری، داود؛ مختاری بایع کلایی، مهران. (1399). اولویت­ بندی عوامل مؤثر بر مدیریت رفتار سازمانی با تأکید بر اصول و ارزش ­های اخلاقی در بانکداری. اخلاق در علوم و فنّاوری. 15(2): ۱۸۰-۱۸۴.
رنگریز، حسن؛ حسن­ پور، اکبر؛ جعفری ­نیا، سعید؛ شیری، صالح. (1400). طراحی الگوی رفتارهای انحرافی مثبت کارکنان در صنعت بیمه ایران. فصلنامه پژوهشنامه بیمه. 10(2): ۱۰۱-۱۳۲.
روشن‌ضمیر، محمود؛ ایرانی، سمیرا؛ یزدانی، حمیدرضا. (1396). شناسایی عوامل سازمانی مؤثر بر بروز رفتار انحرافی کارکنان (ستاد مرکزی دانشگاه تهران). فرهنگ در دانشگاه اسلامی. 7(23): ۱۸۳-۲۰۴.
زاهدنیا، محمدرضا. (1399). ضرورت تحول در اخلاق حرفه­ ای کارکنان صنعت بیمه. وب سایت رسمی بیمه ایران.
زکی­ پور، شهپر؛ فرخ ­سرشت، بهزاد؛ تقی پوریان، محمدجواد؛ آقاجانی، حسنعلی. (1399). واکاوی عوامل مؤثر بر کاهش رفتارهای نابهنجار کاری حوزهٔ سلامت مبتنی بر فراترکیب. پیاورد سلامت. 14(3): ۲۲۸-۲۴۰.
زینلی، سینا؛ منظری توکلی، علیرضا؛ سلاجقه، سنجر. (1398). تبیین عوامل مرتبط با رفتارهای انحرافی کارکنان با توجه به نقش سبک رهبری مدیران و ارائه الگوی مناسب. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد. 62(1): ۵۱۱-۵۲۵.
شاد، ساعد؛ زینالی، مهدی؛ محمدی، احمد؛ بادآورنهندی، یونس. (1401). طراحی الگویی برای بهبود اخلاق با تأکید بر کاهش رفتارهای انحرافی در محیط کار حسابرسی. مطالعات اخلاق و رفتار در حسابداری و حسابرسی. 1(4): ۷-۳۴.
صفرمحمدلو، شیما؛ کوشکی جهرمی، علیرضا؛ خیراندیش، مهدی. (1402). طراحی مدل رهبری سالم با رویکرد اخلاق‌محوردر شرکت‌های دولتی حوزهٔ صنعت برق. تأملات اخلاقی. 4(1): ۷۳-۱۰۳.
عظیمی، حسین و پری ­بیگی، سیما. (1399). تأثیر ابعاد رفتارهای غیراخلاقی در زنجیرهٔ تأمین در تداوم ارتباطات با نقش تعدیل‌گر عدالت سازمانی. تأملات اخلاقی. 1(3): ۲۹-۴۶.
عظیمی، حسین؛ رحیم ­زاده، مهسا؛ ناصری، مسعود. (1399). بررسی تأثیر‌پذیری موفقیت مسیر شغلی عینی و ذهنی از اخلاق حرفه‌ای اسلامی. تأملات اخلاقی. 1(1): ۱۶۶-۱۷۸.
علی ­وردی ­نیا، اکبر؛ شهریاری، نگار. (1396). بررسی رفتار انحرافی دانشجویان: ارزیابی توان تببینی نظریه های کلاسیک فشار و کنترل. جامعه­ پژوهی فرهنگی. 8(2): ۹۱-۱۱۶.
فتاحی، فرهاد؛ جهانگیرفرد، مجید؛ مهدیزاده، علی. (1399). تأثیر رفتارهای منفعت‌طلبانه مدیران بر بروز رفتارهای انحرافی کارکنان. پژوهشنامه نظم و امنیت انتظامی. 13(49): ۱۸۸-۲۱۲.
قاسمی، وحید؛ فرد اصفهانی، احسان؛ منوچهری ­فر، صبا. (1397). تحلیل محتوای مستند شوک با تأکید بر نظریه‌های انحرافات اجتماعی. پژوهش­ های راهبردی مسائل اجتماعی ایران. 7(1): ۱-۱۸.
قائدامینی هارونی، عباس؛ ابراهیم ­زادهٔ دستجردی، رضا؛ صادقی ده ­چشمه، مهرداد. (1401). شناسایی ابعاد رفتارهای انحرافی در محیط کار با رویکرد فراترکیب. مجلهٔ مدیریت فرهنگ سازمانی. 20(3): ۶۴۷-۶۷۶.
ملک­ پور، مریم؛ نجات بخش اصفهانی، علی؛ شاه ­نظری، علی؛ سلیمانی، مریم. (1392). مدل ارتقای جایگاه برند حلال در بازارهای جهانی. فصلنامهٔ تحقیقات بازاریابی نوین. 3(3): ۱۵۱-۱۶۶.
وظیفه ­دوست، حسین و معماریان، شیما. (1392). تأثیر رفتار اخلاقی فروشنده بر وفاداری مشتری در بیمه­ های عمر (مورد مطالعه: شرکت بیمهٔ ایران). کنفرانس بین­المللی مدیریت چالش­ ها و راهکارها، شیراز.
هادی ­زاده مقدم، اکرم؛ رضائیان، علی؛ طبرسا، غلامعلی؛ رامین مهر، حمید. (1393). ارائه مدل مدیریت رفتارهای کاری نابهنجار طبق نظریه رفتار برنامه ­ریزی­ شده، فصلنامه مدیریت سازمان­ های دولتی. 2(3): ۶۵-۸۸.
همتی نوع دوست گیلانی، مهناز و غلامی، فاطمه. (1397). رابطه بین رهبری اخلاقی و رفتارهای انحرافی کارکنان با نقش واسطه­ ای عزت نفس. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری. 13(3): ۸۵-۹۱.
 
Adeoti, M.O., Shamsudin, F.M. and Mohammad, A.M. (2021). Opportunity, job Pressure and Deviant Workplace Behaviour: Does Neutralisation Mediate the Relationship? A Study of Faculty Members in Public Universities in Nigeria. European Journal of Management and Business Economics, 30(2), 170-190.
Ahmad, M.S. Iqbal, F. Siddique, R. Abbas, S. and Fakhr, Z. (2020). Responsible Leadership and Workplace Deviant Behaviour: Modelling Trust and Turnover Intention as Mediator. Leadership & Organization Development Journal, 41(7): 939-952.
Aleksic, A., Nacinovic Braje, I. and Jelavic, S. R. (2019). Creating Sustainable Work Environments by Developing Cultures That Diminish Deviance. Sustainability 11(24): 7031.
Aryati, A.S., Sudiro, A., Hadiwidjaja, D. and Noermijati, N. (2018). The Influence of Ethical Leadership to Deviant Workplace Behavior Mediated by Ethical Climate and Organizational Commitment. International Journal of Law and Management, 60(2): 233-249.
Carlson, J., Wyllie, J., Rahman, M. M., Voola, R. (2019). Enhancing Brand Relationship Performance Through Customer Participation and Value Creation in Social Media Brand Communities. Journal of Retailing and Consumer Services, 50, 333-341.
D’Silva, J. L., Bachok, A. and Zawawi, D. (2020). Factors Affecting Deviant Behaviour at Workplace Among Young Public Sector Employees. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 10(15): 176–188.
Di Carlo, E. Antecedents of Deviant Behavior: Psychological and Non-Psychological Factors and Ethical Justifications. Employ Respons Rights J (2021). Available at: https://doi.org/10.1007/s10672-021-09387-x
Etodike, C. N., Joe-Akunne, C. O. and Obibuba, I. M. (2020). Employee Deviance as By-product of Psychological Contract: The Moderating Effects of Power Distance among Employees in Insurance Companies in Nigeria. Asian Research Jo. of Arts & Social Sciences, 10(4): pp. 44-54.
Iyer, P., Davari, A., Zolfagharian, M. and Paswan, A. (2019). Market Orientation, Positioning Strategy and Brand Performance. Industrial Marketing Management, 81, pp. 16-29.
Jafarinia, S., Ebrahimpour Ahandani, A., Hassanpoor, A. and Kheirandish, M. (2022). Detection and Identification of Factors Causing Deviant Political Behaviors. International Journal of Business Innovation and Research, 28(1): 60-82.
Liu, L., Wan, Z., Lin, Y. and Wang, X. (2022) The Influence of Self-Serving Leadership on Deviant Behaviors in the Workplace: A Moderated Mediation Model. Front. Psychol. 13(825154). doi: 10.3389/fpsyg.2022.825154
Malik, P. and Lenka, U. (2019). Identifying HRM practices for disabling destructive deviance among public sector employees using content analysis. International J of Organizational Analysis, 28(3): 719-744.
Mao, H.-Y. (2022). Job Standardization and Deviant Workplace Behavior. E&M Economics and Management, 25(3): 88–105.
 Mishra, P., Sharma, Sh. K. and Swami, S. (2016). Antecedents and Consequences of Organizational Politics: A study of a Central University. Advances in Management Research, 13(3): 51–334.
Novosad, O. (2016). Influence of unethical marketing behavior on customer-based brand equity (Doctoral dissertation, ISM University of Management and Economics).
Othman, A. K., Maulud, F. S. F., Rahman, M. K. B. A. and Isa, M. F. M. (2022). Factors Contributing to Employee Workplace Deviant Behaviors in Public Sector Organizations. International Jour of Academic Research in Economics and Management and Sciences, 11(1): 192-207.
Qi, L., Liu, B. and Mao, K. (2020). Spare the Rod and Spoil the Child? A Study on Employee Workplace Deviant Behavior. Nankai Business Review International, 11(1): 1-22.
Robinson, S. L. and Bennett, R. J. (1995). A Typology of Deviant Workplace Behaviors: A Multidimensional Scaling Study. Academy of Management Journal, 38, 55-72.
Sawitri, R., Sri, H., Suyono, J., Sunaryo, S., & Tamara, Y. (2018). The Role of Leader Political Skill and Ethical Leadership on Employee Deviance Behavior. International Journal of Business and Society, 19(1): 38-629.
Sayed Mostafa, A. M., Boon, C., Abouarghoub, W. and Cai, Z. (2022). High-Commitment HRM, Organizational Engagement, and Deviantworkplace Behaviors: The Moderating Role of Person-Organization Fit. European Management Review, 1–15.
Shahid, S., Muchiri, M.K. and Walumbwa, F.O. (2021). Mapping the Antecedents and Consequences of Thriving at Work: A Review and Proposed Research Agenda. International Journal of Organizational Analysis, 29(1): 78-103.
Shrivastava, S. and Singh, K. (2021). Workplace Deviance in the Virtual Workspace. Strategic HR Review, 20(3): 74-77.
Tu, Y., Sulistiawan, J., Ekowati, D. and Rizaldy, H. (2022). Work-Family Conflict and Salespeople Deviant Behavior: The Mediating Rrole of Job Stress. Heliyon, 8(10881): 1-8.
Wang, SP., Miao-Sheng, C. and Mou-Jian, L. (2018). Key Factors Affecting Deviant Workplace Behavior. African Journal of Business Management, 12(10): 258-266.
Yildiz, B. and Alpkan, L. (2015). A Theoretical Model on the Proposed Predictors of Destructive Deviant Workplace Behaviors and the Mediator Role of Alienation. Procedia-Social and Behavioral Sciences (4th International Conference on Leadership, Technology, Innovation and Business Management), 210, 330-338.
 

  • تاریخ دریافت 02 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 11 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 26 خرداد 1403