تأملات اخلاقی

تأملات اخلاقی

بررسی انتقادی دیدگاها جی ال مکی در باب اخلاق دینی

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسنده
استادیار گروه کلام و فلسفه ، دانشکده حکمت و تاریخ ، جامعه المصطفی العالمیه مشهد
چکیده
بدون شک، اخلاق دینی یکی از مهم ترین مؤلفه های حیات انسانی است که بدون آن، جامعه بشری هویت حقیقی خود را از دست خواهد داد، اما امروزه نقد اخلاق دینی و تلاش برای کنار زدن گزاره‌های اخلاقی برآمده  از دین، دستمایه بسیاری از مخالفان دین و سردمداران الحاد  برای اثبات برتری اخلاق سکولار بر اخلاق دینی و حتی توجیه الحاد قرار گرفته است. جی. ال. مکی، فیلسوف خداناباور، از جمله کسانی است که با این هدف به نقد  اخلاق دینی پرداخته است؛  در این مقاله  به برررسی  آراء او در این زمینه می‌پردازیم. بر‌ پایه یافته‌های این مقاله که به روش توصیفی تحلیلی به نگارش درآمده است،  اشکالات مکی تا حدودی بر پیش‌فرض‌های نظری او درباب خدا مبتنی است. علاوه بر این، نقدهای او بیش از آن‌که متوجه اخلاق دینی باشد متوجه گزاره‌های اخلاقی اصحاب کلیسا است. اخلاق اسلامی به عنوان نمونه کاملی از اخلاق دینی، به خوبی قادر است تمام اشکالات  مکی را پاسخ دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


افلاطون. ترجمه محمد حسن لطفی و رضا کاویانی. (1380).دوره کامل آثار افلاطون. تهران: خوارزمی، چاپ دوم.
آگوستین. ترجمه حسین توفیقی.(1391). شهر خدا. قم: مطالعات ادیان و مذاهب، چاپ اول.
تیسن، هنری. ترجمه طاطه‌وس میکائیلیان.( بی تا) . الهیات مسیحی. قم: انتشارات حیات ابدی.
پویمن، لویی. ترجمه و تحقیق رضا محمدزاده. معرفت‌شناسی مقدمه‌ای بر نظریه شناخت. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق، چاپ اول.
رحیم‌پور ازغدی، حسن. (1388). عرف قدسی. تهران: طرح فردا، چاپ پنجم.
سجادی، سید مهدی. (1379). تربیت اخلاقی از منظر پست مدرنیسم و اسلام. تربیت اسلامی. (2): 85-88.
شاکر، محمد کاظم. (1380). جستاری در زبان قران. مجله ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان. 2(24و25):109-122.
 طباطبایی، محمد حسین. (1390). المیزان فی تفسیر القران. بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات، چاپ دوم.
 فنائی، ابوالقاسم. (1384). دین در ترازوی اخلاق. تهران: مؤسسه فرهنگی صراط.
کانت، ایمانوئل. ترجمه حمید عنایت و علی قیصری.(1369). بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق. تهران: خوارزمی، چاپ اول.
مصباح یزدی، محمد تقی. تحقیق و نگارش غلامعلی عزیزی‌کیا. (1394) الف. قران شناسی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چاپ ششم.
مصباح یزدی، محمد تقی. (1384) . اخلاق در قران، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چاپ هشتم.
مصباح یزدی، محمد تقی. (1394)ب. بررسی مکاتب اخلاقی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چاپ هشتم.
مصباح یزدی، محمد تقی. (1391). نظریه سیاسی اسلام. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چاپ هفتم.
مصباح یزدی، محمد تقی. (1388). راه و راهنما شناسی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چاپ ششم.
مطهری، مرتضی. (1384). مجموعه آثار. تهران: انتشارات صدرا.
معرفت، محمدهادی. (1429). تفسیر الاثری الجامع. قم: انتشارات التمهید، چاپ اول.
مکی، جی. ال. ترجمه مراد فرهادپور. (1379) ماهیت ذهنی ارزش‌ها. ارغنون. (16): 193-225.
مک گراث، آلیستر. ترجمه بهروز حدادی. (1384). درسنامه الاهیات مسیحی. قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
موسوی خمینی، روح الله. (1376). ولایت فقیه. بی‌جا: مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی(ره)، چاپ ششم.
موسوی خمینی، روح الله. (1389). صحیفه نور. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، چاپ پنجم.
نکونام، جعفر. (1390). درآمدی بر معناشناسی قران. قم: دانشکده اصول دین، چاپ اول.
نکونام، جعفر. (1386). روش تحقیق با تأکید بر علوم اسلامی. قم: دانشگاه قم، چاپ چهارم.
 
 Mackie. J. L. (1990). Ethics Inventing Right and Wrong. Penguin Books. Second Published.
Mackie. J. L. (1983). The Miracle of Theism. USA: Oxford University, 1st edition.
دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 18
تابستان 1403
صفحه 153-170

  • تاریخ دریافت 28 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 16 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 16 اردیبهشت 1403