تأملات اخلاقی

تأملات اخلاقی

بررسی تعارض اخلاق جوانمردی با منافع در مسابقات ورزشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه قرآن و حدیث قم
2 مدیر گروه مدرسی معارف اسلامی، استاد اخلاق اسلامی، دانشگاه قرآن و حدیث قم
3 دانشیار گروه تربیت بدنی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم
10.30470/ٍER.2024.2001830.1213
چکیده
از مباحث مهم در حیطه ورزش، تعارض اخلاق جوانمردی با منافع حاصل از پیروزی است. این نوشتار با رویکرد تحلیلی - کاربردی به ارزیابی رفتار پدرو زابالا در استنکاف از گل‌زنی به سبب تصادم رقیب در بازی فوتبال پرداخته است. اخلاق جوانمردی فراتر از قوانین و تجلی فضایل انسانی در گسترهٔ ورزش است. جهت ارزیابی، درستی یا نادرستی رفتار جوانمردانهٔ پدرو زابالا و نادیده انگاشتن منافع تیم، نیاز به معیار ارزشگذاری است. معیار ارزشگذاری فعل اخلاقی در نظریات خودگروی، سودگروی و دیگرگروی با عنایت به افراد دریافت کنندهٔ خیر بررسی گردید؛ اما راه‌کار جامع و عاری از نقص در تشخیص وظیفهٔ اخلاقی به دست نیامد. در عرضه تعارض اخلاقی بر اندیشه علمای اسلام، با توجه به ادله موافقان و مخالفان رفتار پدرو زابالا، قواعد اصولی تزاحم به واسطه مرجحات و تشخیص الزام أهمّ (مهم‌تر)، وظیفه فاعل اخلاقی را معین نمود. قاعده تقدم أهم بر مهم و قاعده اولویت دفع مفسده بر جلب منفعت، راه شناخت الزام أهم و وظیفهٔ اخلاقی است. براین مبنا وظایف شغلی و منافع تیم امر مهم‌تر و گل زدن دفع مفسده است؛ درنتیجه وظیفه اخلاقی پدرو زابالا گل‌زدن است. قصور در گل‌زدن، به دلیل ارزش‌های اخلاقی (غیرمنصفانه بودن ادامه بازی)، احسان و فعل اخلاقی است نه وظیفه اخلاقی، مانند بخشش قاتل توسط اولیای دم. از این‌رو نمی‌توان آن را در موقعیت‌های مشابه به دیگران توصیه نمود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابن منظور، محمدبن مکرم. (1414). لسان العرب. بیروت: الناشردار التراث العربی، جلد چهار، چاپ سوم.
اتکینسون، آر. اف. (1370). فلسفه اخلاق. ترجمه: سهراب علوی نیا. تهران: مرکز ترجمه و نشر کتاب.
احسانی، محمد؛ شجیع، رضا. (1392). اخلاق در ورزش با رویکرد فلسفی. تهران: پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی.
اسلامی، محمدتقی و دیگران. (1389). اخلاق کاربردی چالش ها و کاوش های نوین در اخلاق عملی. قم: پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی، چاپ سوم.
آخوند خراسانی، محمد کاظم. (1424ق). کفایه الاصول. قم: مؤسسه النشر الإسلامی، الطبعه الثامنه.
آرمسترانگ، والترسینت. (1382). «معضلات اخلاقی». ترجمه: احمد حسین شریفی. قم: مؤسسه امام خمینی;. در مجموعه مقالات فلسفه اخلاق برگرفته از دائره المعارف بکر، گروهی از مترجمان.
پالمر، مایکل. (1390). مسائل اخلاقی. ترجمه: علی رضا آل بویه. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت) و پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.  
تاج بخش، علی. (۱۳۹۵). اخلاق در ورزش. قم: دفتر نشر معارف، چاپ اول.
خبیری، محمد. (1387). کاربرد‌های روانشناسی در مربیگری فوتبال، با رویکرد اخلاق ورزشی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رمضان سعد، ابوالسعود؛ نبیل ابراهیم. (1994). مبادی القانون المصری و البنانی، بیروت: دارالجامعیه.
روحانی، محمد صادق. (1412). زبده الاصول. قم: مؤسسه امام صادق 7.
ریچلز، جیمز. (1392). عناصر فلسفه اخلاق. ترجمه: محمود فتحعلی و علیرضا آل بویه. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
الزبیدی، سید مرتضی. (1414). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: دارالفکر، چاپ اول.
سجادی، نصرالله. (1386). پهلوان زندگی، پهلوان جهان. تهران: فدراسیون بین المللی ورزش های زورخانه ای. کمیته ملی المپیک جمهوری اسلامی ایران.
فاضل تونی، محمدحسین. (1412). الوافیه فی الاصول الفقه. تحقیق: محمد حسین رضوی. قم: مؤسسه اسماعیلیان، مجمع فکر اسلامی.
فرامرز قراملکی، احد. (۱۳۹7). اخلاق حرفه‌‌ای. تهران: انتشارات مجنون، چاپ دوازدهم.
فرانکنا، ویلیام کی. (۱۳۹2). فلسفه اخلاق. ترجمه: هادی صادقی. قم: انتشارات طه.
لولند، زیگموند. (1388). اخلاق و بازی جوانمردانه در ورزش. ترجمه: کریم صالح زاده. تهران: انتشارات دنیای حرکت.
لیثی واسطی، علـی بـن محمـد. (1376). عیـون الحکـم و المـواعظ. تصـحیح: حسـین حسـنی بیرجنـدی. قـم: دارالحدیث.
مصباح یزدی، محمدتقی. (1387). اخلاق در قرآن. تحقیق و نگارش محمد حسین اسکندری. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ;، چاپ ششم.
نائینی، محمد حسین. (1417). فوائد الاصول. قم: دفتر انتشارات اسلامی، چاپ ششم.
الواعظ، السید محمد سرور. (1420ق). مصباح الاصول. قم: مکتبه الداوری.
هولمز، رابرت ال. (1385). مبانی فلسفه اخلاق. ترجمه: مسعود علیا. تهران: ققنوس.
 
Bentham, Jeremy. (1998). An Introduction to the Principles of Morals and Legislation. Prometheus Books
Boxill, Jan. (2003). The Ethics of Competition. Sport Ethics. Publisher: (First Edition). Blackwell.
D' Agostino, F. (1981). “The Ethos of Games”. Journal of the philosophy of sport, 8(2): 7-18
Freezell, R. (1986). “Sportsmanship”. Journal of the Philosophy of Sport, 13(3): 1-13.
Feldman, L. B. (1986). A review of Harris and Coltheart’s Language Processing in Children and Adults. language and speech.
International Committee for fair play. (2014). The Essence of Fair Play. Available at: http.//www. fairplay international. org/ fair play/the-essence-of-fair-play. VDFEO7CUeSP.
International Olympic Committee. (2013). Olympic Charter. Published by the International Olympic Committee, pp.1-105.
Lafollette, Hugh. (2013). “Egoism” in The International Encyclopedia of Ethics, by Richard Fumerton, volume III, Wily Blackwell.
Lemmon, Edward J. (1962). “Moral Dilemmas” in: The Philosophical Review, 71 (2): 139-158.
Williams, Bernard. (1966). “Consistency and Realism”. Proceedings of the Aristotelian Society, London, England, Supp 40 (1):1- 22.
Williams, Bernard. (1973). Problems of the Self. Cambridge University press.
دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 18
تابستان 1403
صفحه 133-146

  • تاریخ دریافت 02 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 17 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 30 فروردین 1403