تأملات اخلاقی

تأملات اخلاقی

الگوی قانون اخلاقی به مثابه شاکله در کانت و فانتزی در لکان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری فلسفه اخلاق دانشگاه قم، قم، ایران
2 استادیار گروه فلسفه اخلاق دانشگاه قم
10.30470/er.2024.2026214.1316
چکیده
جایگاه آگاهی نزد کانت بر اساس تکثر و بالضروره نوعی آپارتوس صورت‌بندی شده است که مستلزم تناسب هر جزء آن با اجزای دیگر آگاهی است؛ قلمرویی که مختصات آگاهی را تعیین و آن را به جریان می‌اندازد. در عقل نظری که طبیعت و اصل علیت بر آن حاکم است شاکله نقش واسطه میان امور تجربی محض و مفاهیم محض ایفا می‌کند. اما در عقل عملی که مبتنی بر طبیعت و اصل علیت نیست بلکه مبتنی بر ازادی و بازنمایی غیرعلّی است، به دلیل فقدان سویه تجربی و واقعیت تجربی آن نیاز به الگویی است تا به مثابه شاکله امر نومنال یعنی آزادی را با واقعیت تجربی عمل پیوند دهد و مختصاتی برای بازنمایی امر خیر فراهم آورد. از سویی دیگر همسو با خوانش لکان از کانت و نقش فانتزی در تعیین مختصات و چارچوب رفتار آدمی، میل منشا بازنمایی‌های سوژه است. شاکله همانند فانتزی مختصات میل‌ورزی ما را در ساحت عقل نظری و عملی مشخص می‌کند. الگوی قانون اخلاقی در عقل عملی به مثابه فانتزی نخستین عمل می‌کند و نامیرایی نفس و وجود خدا به مثابه فانتزی ثانویه این مختصات را فراهم می‌کند.
کلیدواژه‌ها

جانستون، ایدرین. (1399). دانشنامۀ فلسفی استنفورد ژاک لکان. ترجمۀ هیمن برین، تهران: انتشارات ققنوس
زوپانچیچ، آلنکا. (1399). اخلاقیات امر واقعی. ترجمۀ علی حسن‌زاده، تهران: انتشارت آگاه.
ژیژک، اسلاوی. (1400). کژ نگریستن. ترجمۀ‌ مازیار اسلامی و صالح نجفی، تهران: انتشارات نی.
ژیژک، اسلاوی. (1401). شب جهان. ترجمۀ علی حسن‌زاده، تهران: انتشارات نی.
فینک، بروس. (1397). سوژۀ لکانی. مترجم: محمدعلی جعفری، تهران: انتشارات ققنوس.
کانت، ایمانوئل. (1393). فلسفه حقوق. ترجمۀ منوچهر صانعی دره بیدی، تهران: نقش و نگار.
کانت، ایمانوئل. (1397). بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق. ترجمۀ حمید عنایت و علی قیصری، تهران: انتشارات خوارزمی.
کانت، ایمانوئل. (1400 «الف»). نقد عقل عملی. ترجمۀ ان‌شاءالله رحمتی، تهران: انتشارات سوفیا.
کانت، ایمانوئل. (1400 «ب»). نقد عقل محض. ترجمۀ بهروز نظری، تهران: انتشارات ققنوس.
گریمال، پیر. (1393). فرهنگ اساطیر یونان و روم. ترجمۀ احمد بهمنش، تهران: انتشارات امیرکبیر.
هومر، شون. (1400). ژاک لکان. ترجمۀ محمدعلی جعفری و سیدمحمدابراهیم طاهایی، تهران: انتشارات ققنوس.
Findlay, J. N. (1981). Kant and the transcendental object: A Hermenutic Study. Oxford University Press, London.
Lacan, Jacque. (1962). The Anxiety. Seminar X, Unpublished.
Lacan, Jacque. (1966). The Logic of Fantacy. Seminar XIV, Unpublished.
Lacan, Jacque. (1977). Écrits: A Selection. Trans: Alan Sheridan, London: Tavistock Publications.
Lacan, Jacques. (1998). The Ethics of Psychoanalysis. Published by Norton, New York
Lacan, Jacques. (1969). Seminar XVII, The Other Side of Psychoanalysis. Published by Jacques-Alain Miller, Translated by Russell Grigg, New York, Norton, Forthcoming.
Laplanche, J. & J. B. Pontalis. (1986). Fantasy and the Origins of Sexuality. London, Routledge.
Weck, L. W. (1984). Commentary on kants Critique of Practical Reason. London, University of Chicago Press
Zupancic, Alenca. (2021). A-sexual Violence and Systemic Enjoyment. Published in penumbra journal No.1.

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 02 دی 1404

  • تاریخ دریافت 20 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 03 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 20 آذر 1403