Assessment of Lewis Pojman's Critical View of Subjective and Conventional Ethical Relativism

Document Type : Original Article


1 Ph.D. Student at Ethics, Qom University, Qom, Iran

2 Assistant professor, Department of Ethics, Faculty of Humanities, University of Qom, Qom, Iran,


Contemporary American philosopher Louis Pojman has critiqued Ethical relativism in his work from various angles. In this article, we try to evaluate his critical view of "subjective" and "conventional" Ethical relativism by clarifying his positions and formulating his arguments. For Pojman, there is a clear conflict between the fundamental concept of morality and Ethical relativism. subjective relativism plunges us into the abyss of extreme individualism and the aesthetics of taste. conventional relativism also fails to properly address problems such as the definition of culture, society, and some other criticisms. With a detailed analysis, Pojman challenges the two elements of diversity and dependence, which are the two main claims of conventional relativism, and reveals its shortcomings. Finally, after examining Ethical relativism in its two important branches and thoroughly evaluating the arguments and propositions of relativists, he concludes that relativism is not defensible in its various readings. As a result, one must resort to objective morality that has a coherent and clear structure.


Article Title [Persian]

ارزیابیِ دیدگاه انتقادی لوئیس پویمن در باب نسبی‌گرایی اخلاقیِ ذهنی و قراردادی

Authors [Persian]

  • محمد سعید عبداللهی 1
  • سید احمد فاضلی 2
1 دانشجوی دکتری فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران.
2 استادیار گروه فلسفه اخلاق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.
Abstract [Persian]

لوئیس پویمن فیلسوف آمریکایی معاصر درآثارخود از زوایای مختلف به نقد و بررسی نسبی‌گرایی اخلاقی پرداخته است. در این مقاله با روشن ساختن مواضع و صورت بندیِ استدلال های وی سعی در ارزیابی دیدگاه انتقادی او در باب نسبی‌گرایی اخلاقی «ذهنی» و «قراردادی» داریم. در نظر پویمن تعارضی آشکار میان مفهوم بنیادین اخلاق و نسبی‌گرایی اخلاقی وجود دارد. نسبی‌گرایی ذهنی ما را به ورطه فردگرایی افراطی و زیبایی شناسیِ سلیقه ای فرو می‌غلطاند. نسبی‌گرایی قراردادی نیز در حل و فصل نمودن مناسبِ مشکلاتی مانند تعریف فرهنگ، اجتماع و پاره ای دیگر از انتقادات با شکست مواجه می‌شود. پویمن با تحلیلی دقیق، دو عنصر تنوع و وابستگی را که دو مدعا اصلی نسبی‌گرایی قراردادی اند به چالش کشیده و نارسایی های آن را آشکار می‌سازد. وی در نهایت پس از بررسی نسبی‌گرایی اخلاقی در دو شاخه مهم آن و ارزیابی جانانه استدلال‌ها و گزاره های نسبی گرایان، به این نتیجه می‌رسد که نسبی‌گرایی در قرائت های مختلف خود قابل دفاع نیست و در نتیجه باید به اخلاقی عینی که ساختاری منسجم و بارز داشته باشد پناه برد.

Keywords [Persian]

  • نسبی‌گرایی
  • پویمن
  • ذهنی
  • قراردادی
  • ذهنی‌گرایی
  • عینیت‌گرایی
افلاطون.(1367). دورة آثار افلاطون. ترجمة محمدحسن لطفی، جلددوم، تهران: نشرخوارزمی.
بوغوسیان، پل.(1395) .هراس از معرفت. ترجمة یاسر میر دامادی، تهران: نشر کرگدن .
پویمن، لوئیس.( 1376). «نقدی بر نسبیت اخلاقی». نقد و نظر. ترجمة محمود فتحعلـی. زمستان. شماره 14و 13، صص 324-343.
جیمز، ریچلز.(1396). عناصر فلسفه اخلاق. ترجمة محمود فتحلی، علیرضا آل‌بویه، قم: پژوهشکده فلسفه و کلام اسلامی.  
فرانکنا، ویلیام. (1383). فلسفة اخلاق. ترجمة هادی صادقی، قم: نشر طه.  
ماستلر، تیموتی. (1399). نسبی‌گرایی. ترجمة رحمان شریف زاده، تهران: نشر علمی فرهنگی.
گنسلر، هری، جی. (1399). درآمدی بر اخلاق معاصر. ترجمة محمد اخوان، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چاپ دوم.
هولمز، رابرت.( 1382). مبانی فلسفه اخلاق. ترجمة مسعود علیا، تهران: نشر ققنوس.
Barnes, Barry & David Bloor (1982). Relativism, Rationalism and the Sociology of knowledge. In: Martin Hollis & Steven Lukes (eds.), Rationality and Relativism. Blackwell.
Benedict, Ruth. (1934a). Patterns of Culture. New American Library.
Benedict, Ruth. (1934b). Anthropology and Abnormal, The journal of General Psychology.
Bloom, A. (1987). The Closing of The American Mind, NY, Simon and Schuster.
Brandt. Richard. (1967). Ethical Relativism, in: The Encyclopedia of Philosophy, ed. Paul Edwards, New York, Macmillan, Vol. 3. pp. 53-82.
Carson, Thomas, L. (1999). An Approach to Relativism, in: Teaching Philosophy, 22:2, June.
Gowans, Chris. (2011). Moral Relativism, The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Spring 2011 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL =
Hamilton, W. (1861). The Metaphysics of Sir Hamilton, Boston.
Herskovits, Melville, (1972). Cultural Relativism, Random House.
Lacey, A. (1986). A Dictionary of Philosophy. London, Routledge.
Ladd, J. (1973). Ethical Relativism, Wadsworth.
Pojman, Louis. (1995). Relativism. In: Robert Audi (ed.). The Cambridge Dictionary of Philosophy. Cambridge University Press.
Pojman, Louis. (2000). The Moral Life. Oxford University Press.
Pojman, Louis. (2005). How Should We Live? An Introduction to Ethics. Wadsworth, Cengage Learning.
Pojman, Louis. (2011). Ethics Discovering Right and Wrong. Wadsworth, Cengage Learning, Seventh Edition.
Siegel, Harvey. (1987). Relativism Refuted. Riedel publishing company.
Schiller, F. (1912). Studies in Humanism. London: Cambridge University Press.
Sumner, William. (1906). Folkways. Boston: Ginn and Company.
Wilson, E, O. (1979). On Human Nature. Bantam Books.
Windelband, W. (1901). A History Of philosophy. London: Macmilan
Wong, D. B. (1993). Relativism, in: Peter Singer, A Companion to Ethics, ed. Peter Singer. GB, Basil Blackwell Ltd.
Wong, D. B. (1996). Moral Relativism, in: Routledge Encyclopedia of Philosophy, ed. Edward. Craig, Routledge: New York & London, Vol. 6, pp. 5680-5684.
Wong, D. (2001). Moral Relativism, in: Lawrence. C. Becker, Encyclopedia of Ethics, Routledge: New York & London, Vol. 2. pp. 1164-1168.