An analysis on the epistemological identity of applied Islamic ethics knowledge

Document Type : Original Article

Author

Assistant Professor, Department of Ethics, Maaref University, Qom, Iran

10.30470/er.2023.1990954.1200

Abstract

This article is responsible for explaining this issue in the field of possibility and action and presenting a minimal model of practical Islamic ethics and presenting a proposed definition. This knowledge related to the field of Islamic sciences can provide a huge capacity for different political and social fields and professions to unravel moral issues. Applied ethics can be recognized as a branch of normative ethics that is responsible for solving ethical issues, especially in dilemmas and conflicts. This branch of ethics can be re-read and reconstructed with the measure of Islamic teachings. In this case, we can talk about the possibility of practical Islamic ethics. Applied Islamic ethics can provide suggestions in all stages of solving an ethical problem, from conception, arbitration and judgment, moral verdict, decision and implementation. In this case, it is possible to discuss the sources, foundations, principles and methods of solving ethical issues in special and difficult situations for Islamic practical ethics, while expressing the practical and operational definition.

Keywords

Main Subjects


Article Title [Persian]

تحلیلی بر هویت معرفتی دانش اخلاق کاربردی اسلامی

Author [Persian]

  • محمد جواد فلاح
استادیار گروه اخلاق، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران
Abstract [Persian]

اخلاق کاربردی را می‌توان به عنوان شاخه­ ای از اخلاق هنجاری شناخت که عهده­ دار حل مسائل اخلاقی به­ ویژه در دوراهی­ ها و تعارض­های اخلاقی است. این شاخه از اخلاق را می‌توان با سنجه­ آموزه ­های اسلامی مورد بازخوانی و بازسازی قرارداد. در این صورت می‌توان از امکان اخلاق کاربردی اسلامی سخن گفت. اخلاق کاربردی اسلامی می‌تواند در تمام مراحل حل یک مسئله اخلاقی از تصور، داوری و قضاوت، حکم اخلاقی، تصمیم و اجرای آن پیشنهاداتی را ارائه کند. در این صورت می‌توان برای اخلاق کاربردی اسلامی ضمن بیان تعریف کاربردی و عملیاتی، به منابع، مبانی، اصول و روش­های حل مسائل اخلاقی در موقعیت­های خاص و دشوار پرداخت. این مقاله عهده­ دار تبیین این مسئله در عرصه­ امکان و عمل و ارائه­ی یک الگوی حداقلی از اخلاق کاربردی اسلامی و ارائه­ یک تعریف پیشنهادی است. این دانش مرتبط با حوزه علوم اسلامی می‌تواند ظرفیت عظیمی را برای عرصه های مختلف سیاسی و اجتماعی و حرفه­ ها برای گره­گشایی در مسائل اخلاقی فراهم کند.

Keywords [Persian]

  • اخلاق اسلامی
  • هویت اخلاق کاربردی
  • امکان اخلاق کاربردی اسلامی
  • تعریف اخلاق اسلامی
اسلامی، محمد تقی. (1393). شناسنامه­ی علمی اخلاق کاربردی.  فصلنامه­ی پژوهشنامه­ی اخلاق، 7 (25): 7 – 22.  
اسلامی، و همکاران. (1386). اخلاق کاربردی: چالش‌ها و کاوش‌های نوین در اخلاق عملی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. چاپ اول.
بازرگان، مهدی. (1377). آخرت و خدا، هدف بعثت انبیا. تهران: مؤسسه­ی خدمات فرهنگی رسا.
خزاعی، زهرا. (1386). اخلاق کاربردی: ماهیت، روش‌ها و چالش‌ها، فصلنامة پژوهش­های فلسفی -کلامی،  9 (1) (پیاپی33):  175-204.
خزاعی، زهرا و همکاران. (1389). جستارهایی از اخلاق کاربردی. قم: دانشگاه قم. چاپ اول.  
رقوی، جواد،1399، نسبت اخلاق و دین از دیدگاه علامه طباطبایی و شهید مطهری. نشریه­ی تأملات اخلاقی، 1(3): 47-64.
 سروش، عبدالکریم. (1373 ). آن که به نام بازرگان بود نه به صفت، کیان، ش 23، صص 12-21.
شریفی، احمد حسین.(1390). چیستی اخلاق کاربردی، معرفت اخلاقی،2 (3) (پیاپی 7): 83 ـ 96.
شریفی، و همکاران. (1396). دانش‌نامه­ی اخلاق کاربردی. قم: انتشارات مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چاپ دوم.
قراملکی، احد فرامرز. (1376). مبانی جهت گیری دعوت انبیا. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی. چاپ اول.
____________. (1378). هندسه­ی معرفتی کلام جدید. تهران: مؤسسه­ی فرهنگی دانش و اندیشه­ی معاصر. چاپ اول.
مصباح یزدی، محمدتقی. (1383). اخلاق در قرآن (سه جلدی) محقق: محمد حسین اسکندری. قم: مؤسسه­ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره). چاپ نهم
قراملکی، احدفرامرز و دیگران. (1396). اخلاق حرفه‌ای در مدرسه. تهران: مؤسسه­ی خیریه­ی آموزشی فرهنگی شهید مهدوی. چاپ اول.
 _______________________. (1388). اخلاق حرفه‌ای در تمدن ایران و اسلام. تهران: پژوهشکده­ی مطالعات فرهنگی و اجتماعی، چاپ دوم.
__________________ . (1390). بازخوانی سخنان آیت الله مصباح یزدی در مورد پالایش علوم انسانی. قابل دسترسی در: پایگاه اطلاع رسانی آیت الله مصباح یزدی به آدرس:  https://mesbahyazdi.ir/node/3408
 
Archard, David & Kasper Lippert-Rasmussen. (2013). "Applied Ethics” in: The International Encyclopedia of Ethics. Hugh LaFollette (ed.), pp. 320-335. Blackwell Publishing.
Gert, Bernard, 1982, “licensing Professions”, in: Business and Professional Ethics Journal 1(4): 51- 61.
Beauchamp, Tom L. (1999). Applied Ethics, in Macmillan Compendium philosophy and Ethics; Macmillan Library Reference, USA.
Michael Davis. (Spring 1990). “The Ethics Boom: What and Why, The Centennial Review,” in: Ethics in the Professions, The Centennial Review, 34 (2): 163-186, Published by Michigan State University Press.