A critical Analyzing Moritz Schlick's compatibilist Approach to Moral Responsibility

Document Type : Original Article

Author

Lecturer in the Department of Islamic Philosophy and Theology, University of Tehran

10.30470/er.2023.2013365.1261

Abstract

This research critically examines Moritz Schlick's perspective on the nature of moral responsibility, aiming to demonstrate the inefficacy of his theoretical framework. By denying the necessity of "alternative possibilities" in accepting "moral responsibility", Schlick faces three challenges: providing a consistent definition of moral responsibility; the compatible definition and explanation of the agent's sense of responsibility and the compatibility of the examples of these two with each other. Schlick's view, Moral responsibility is defined as "the agent's capacity to motivate through the imposition of punishment." Based on this, A is responsible for X only if punishment motivates A to avoid similar actions. Subsequently, Schlick delves into the psychological dimension of responsibility, grounded in the agent's "feeling of responsibility," which he defines as the "fulfillment of innate desires," aiming to reconcile the objective and psychological definitions of responsibility. Through the presentation of three counterexamples, I demonstrates: a) the inherent inconsistency in Schlick's theory, wherein instances of his two definitions fail to align. b) The incompleteness of the definition of the feeling of responsibility. c) The insufficiency of the objective definition, as it does not account for scenarios in which an agent remains impervious to the influence of punishment, but common sense ascribes the highest degree of responsibility to such an agent. Consequently, these three critical shortcomings underscore the indefensibility of Schlick's theory in addressing the issue.

Keywords

Main Subjects


Article Title [Persian]

بررسیِ انتقادیِ رویکردِ سازگارگروانه‌ی موریتس شلیک به مسئولیّت اخلاقی

Author [Persian]

  • کرامت ورزدار
مدرّس گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران.
Abstract [Persian]

مسئله‌ی اصلیِ این پژوهش، بررسیِ دیدگاه سازگارگروانه‌ی موریتس شلیک دربابِ مسئولیّت اخلاقی و هدف از آن، نشان دادنِ ناکارآمدی و پارادوکسیکال بودنِ نظریّه‌ی وی در این باب است. شلیک با نفیِ لزومِ «امکان‌های بدیل» در پذیرشِ «مسئولیّت اخلاقی» با سه چالش روبرو است: ارائه‌ی تعریفی سازگارگروانه از مسئولیّتِ اخلاقی؛ تعریف و تبیینِ سازگارگروانه‌ی احساس مسئولیّتِ عامل و انطباقِ مصادیقِ این دو با یکدیگر. وی مسئولیّتِ اخلاقی را به «ظرفیّتِ ایجادِ انگیزه از طریقِ مجازات/ پاداش» تعریف می‌کند؛ بر این اساس عامِل الف، مسئولِ کُنشِ ب است اگر و تنها اگر اِعمال مجازات/پاداش در وی انگیزه‌ای ایجاد کند که سبب شود در مواردِ مشابه آینده، کُنش‌هایی شبیه ب را انجام ندهد/ انجام دهد. شلیک پس از ارائه‌ی این تعریفِ آینده‌گروانه، «احساسِ مسئولیّتِ» عامِل را به «تحقّقِ امیالِ طبیعی» تعریف می‌کند و در انتها تلاش می‌کند انطباق مصادیقِ این دو را نشان دهد. در این پژوهش با ارائه‌ی سه مثالِ نقض نشان می‌دهم: الف) نظریّه‌ی شلیک برخلافِ ادّعایش، دچارِ ناسازگاری است و مصادیقِ تعریفِ وی از مسئولیّتِ اخلاقی و احساسِ مسئولیّت بر یکدیگر منطبق نیست. ب) تعریفِ احساسِ مسئولیّت به «تحقّق امیالِ طبیعی» تعریفی ناقص است و مانعِ اغیار نیست. ج) تعریفِ شلیک از مسئولیّت اخلاقی جامعِ افراد نیست؛ زیرا می‌توان عامِلی را تصوّر کرد که اجازه‌ی هیچ تأثیری را از طریقِ مجازات/پاداش به ما نمی‌دهد؛ امّا عُرف مشترک بالاترین درجه‌ی مسئولیّت را برای وی در نظر می‌گیرد. با نشان دادنِ این سه نقص، روشن می‌شود که نظریّه‌ی شلیک در مسئله‌ی مذکور، قابلِ دفاع نیست.

Keywords [Persian]

  • مسئولیّت اخلاقی
  • سازگارگروی
  • مجازات
  • رویکرد آینده‌نگر
  • انگیزه
  • موریتس شلیک